{"id":11245,"date":"2017-05-25T07:19:03","date_gmt":"2017-05-25T07:19:03","guid":{"rendered":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/?p=11245"},"modified":"2017-06-19T07:43:37","modified_gmt":"2017-06-19T07:43:37","slug":"zar-slowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/2017\/05\/25\/zar-slowa\/","title":{"rendered":"\u017bar s\u0142owa"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Plon XV edycji Og\u00f3lnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. C. K. Norwida<\/strong><\/span><\/p>\n

ISBN 978-83-62144-54-9<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

To ju\u017c pi\u0119tnasta edycja naszego Konkursu. Ma\u0142y jubileusz. Poeci z ca\u0142ego \u015bwiata nades\u0142ali 242 zestawy wierszy. Na pierwsz\u0105 edycj\u0119 w roku 2003 nades\u0142ano 163 zestawy, na edycj\u0119 pi\u0105t\u0105 – w roku 2007 – 143 zestawy, w roku 2012 na jubileuszow\u0105, dziesi\u0105t\u0105, 266 zestaw\u00f3w, w ubieg\u0142ym roku nades\u0142ano 176 zestaw\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce zainteresowanie Konkursem nie maleje. Mamy grono wiernych uczestnik\u00f3w, od kilkunastu lat nadsy\u0142aj\u0105cych wiersze, mamy zesp\u00f3\u0142 do\u015bwiadczonych juror\u00f3w, wybitnych literaturoznawc\u00f3w, i \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 mamy wiernych Czytelnik\u00f3w, z kt\u00f3rych wielu co roku w maju przychodzi na fina\u0142 Konkursu.<\/span><\/p>\n

Czego chcie\u0107 wi\u0119cej? Mo\u017ce wi\u0119kszego udzia\u0142u miejscowych poet\u00f3w, kt\u00f3rych w Pruszkowie nie brakuje. W 2016 roku, z okazji stulecia naszego miasta, Konkurs zosta\u0142 poszerzony o okoliczno\u015bciow\u0105 kategori\u0119 \u201ewiersz o Pruszkowie\u201d. Niedawno wydali\u015bmy osobny tomik \u201ePoeci dla Pruszkowa\u201d zawieraj\u0105cy wyb\u00f3r wierszy nades\u0142anych z tej okazji.<\/span><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu autor\u00f3w, tylko dwie osoby pochodz\u0105 z Pruszkowa. Mamy nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie lepiej, nie na darmo przecie\u017c kilka lat temu zainicjowali\u015bmy poetyck\u0105 seri\u0119 \u201ePruszkowski Parnas\u201d.<\/span><\/p>\n

            Podobno w nieciekawych czasach poezja zamiera. Czy\u017cby nasze czasy by\u0142y a\u017c tak ciekawe? Kanclerz Bismarck powiedzia\u0142, \u017ce \u201ePolacy s\u0105 poetami w polityce, a politykami w poezji\u201d. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce nasz Konkurs udowadnia, i\u017c przynajmniej w po\u0142owie si\u0119 myli\u0142.<\/span><\/p>\n

Nasi poeci s\u0105 po prostu poetami\u2026<\/span><\/p>\n

   <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Piotr Mitzner<\/strong><\/span><\/p>\n

CZY ROZPIESZCZA\u0106 POET\u00d3W?<\/strong><\/span><\/p>\n

Je\u017celi istnieje taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, nale\u017cy wr\u0119czy\u0107 nagrody poetom. Nienagrodzonych, a zw\u0142aszcza notorycznie nienagradzanych stresuje to albo mobilizuje (\u201eja wam jeszcze poka\u017c\u0119!\u201d).<\/span><\/p>\n

     Gdy m\u00f3wimy o poetach-laureatach, radz\u0119 przejrze\u0107 kalendarium literackich Nagr\u00f3d Nobla, zw\u0142aszcza z pocz\u0105tku XX wieku. Zobaczymy tam wielu ca\u0142kowicie p\u00f3\u017aniej zapomnianych a uderzy brak wielu znacz\u0105cych i do dzi\u015b czytanych autor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

     Bywaj\u0105 w tej kwestii sytuacje ca\u0142kowicie paradoksalne: dlaczego Jorge Luis Borges nie dosta\u0142 Nagrody Nobla? Bo wszyscy uwa\u017cali, \u017ce na pewno od dawna j\u0105 ma.<\/span><\/p>\n

     Tak wi\u0119c nagrody wzbudzaj\u0105 wiele dobrych i z\u0142ych emocji. Trzeba wypracowa\u0107 sobie dystans w tej materii. I zastanowi\u0107 si\u0119, jakie s\u0105 optymalne warunki dla powstawania poezji. Zw\u0142aszcza tej wi\u0119kszego kalibru.<\/span><\/p>\n

     Zastanawia\u0142 si\u0119 nad tym Ezra Pound, chcia\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 ul\u017cy\u0107 doli przyjaciela Thomasa S. Eliota, kt\u00f3ry, ju\u017c jako autor jednego z najwa\u017cniejszych poemat\u00f3w XX wieku, Ziemi ja\u0142owej<\/em>, pracowa\u0142 w banku. Nie by\u0142o to miejsce godne poety, wi\u0119c Pound rozpocz\u0105\u0142 spo\u0142eczn\u0105 zbi\u00f3rk\u0119 na stypendium dla kolegi, by ten m\u00f3g\u0142 rzuci\u0107 prac\u0119 i po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci. Gdy Eliot si\u0119 o tym dowiedzia\u0142, wpad\u0142 w gniew. Zbyt wysoko ceni\u0142 sobie mieszcza\u0144sk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej osobowo\u015bci. Solidny etat w brytyjskim banku to przecie\u017c wielki presti\u017c.<\/span><\/p>\n

     Zajmowa\u0142em si\u0119 ostatnio rosyjsk\u0105 literatur\u0105 emigracyjn\u0105. To szalenie ciekawy temat, zw\u0142aszcza \u017ce kilku pisarzy z tej diaspory mieszka\u0142o w Polsce. By\u0142 w\u015br\u00f3d nich Lew Gomolicki, wybitny poeta rosyjski, a po wojnie \u2013 prozaik pisz\u0105cy po polsku. \u017bycie go nie rozpieszcza\u0142o, ale nie narzeka\u0142. Ma\u0142o tego, uwa\u017ca\u0142, \u017ce to dobra szko\u0142a dla ducha i litery. Pisa\u0142: \u201eDo sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych kszta\u0142tuje si\u0119 przysz\u0142y geniusz emigracji doda\u0142bym jeszcze niepowodzenie, tragiczn\u0105 sytuacj\u0119. Powodzenie rzadko schodzi si\u0119 z geniuszem, a geniusz z powodzeniem. Ilu\u017c wielkich ludzi zmar\u0142o w n\u0119dzy i po\u015br\u00f3d nieszcz\u0119\u015b\u0107. By\u0107 mo\u017ce kryzys sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej na ca\u0142ym \u015bwiecie jest wynikiem powodzenia \u017cyciowego \u2013 wewn\u0119trznego lub zewn\u0119trznego\u201d.<\/span><\/p>\n

     Przypomnia\u0142 mi si\u0119 ten fragment, gdy s\u0142ucha\u0142em opowie\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego poety o pobycie na stypendium w USA. Zamkni\u0119to go tam w izolowanym domu pracy tw\u00f3rczej. Mia\u0142 do dyspozycji si\u0142owni\u0119 dla poet\u00f3w, basen dla poet\u00f3w. By\u0142a te\u017c specjalnie wywa\u017cona dieta dla poet\u00f3w. Nic tylko siedzie\u0107  i pisa\u0107 wiersze.<\/span><\/p>\n

     A teraz wspomnijcie Norwida.     <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

  Tomasz Korpysz    <\/strong><\/span><\/p>\n

Norwid niekanoniczny<\/strong><\/span><\/p>\n

Tegoroczny werdykt mo\u017ce by\u0107 pewnym zaskoczeniem dla czytelnik\u00f3w poprzednich pokonkursowych tom\u00f3w. Chodzi przy tym nie tyle nawet o znacz\u0105cy brak pierwszej nagrody (tak ju\u017c bywa\u0142o), ile o to, \u017ce nagrod\u0119 drug\u0105 przyznali\u015bmy dw\u00f3m bardzo r\u00f3\u017cnym zestawom wierszy. Chcieli\u015bmy w ten spos\u00f3b da\u0107 wyraz temu, \u017ce mimo naszych osobistych preferencji staramy si\u0119 nie premiowa\u0107 jakiego\u015b okre\u015blonego poetyckiego duktu, lecz dostrzegamy i wysoko oceniamy po prostu zestawy zdecydowanie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 jako ca\u0142o\u015b\u0107. Tymczasem niejednokrotnie by\u0142o tak, \u017ce dw\u00f3m ciekawym, czasem nawet znakomitym utworom towarzyszy\u0142 jeden wyra\u017anie s\u0142abszy. Jako norwidolog z przykro\u015bci\u0105 stwierdza\u0142em, \u017ce cz\u0119sto by\u0142 to wymagany regulaminem konkursu wiersz norwidowski. Jedn\u0105 z przyczyn mog\u0142o by\u0107 to, \u017ce autorzy zwykle nawi\u0105zywali do najbardziej znanych utwor\u00f3w poety, kt\u00f3re nie tylko obros\u0142y tradycj\u0105 lekturow\u0105 \u2013 cz\u0119sto w z\u0142ym tego znaczeniu \u201eszkoln\u0105\u201d: schematyczn\u0105, uproszczon\u0105 \u2013 lecz tak\u017ce zwyczajnie okazywa\u0142y si\u0119 im dalekie, wr\u0119cz obce tematycznie czy stylistycznie.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie nigdy nie do\u015b\u0107 przypominania, \u017ce Norwid jest tw\u00f3rc\u0105 niezwykle wielowymiarowym, chcia\u0142oby si\u0119 rzec: wieloj\u0119zycznym. To przecie\u017c autor nie tylko wierszy takich, jak Bema pami\u0119ci \u017ca\u0142obny-rapsod<\/em>, Ciemno\u015b\u0107<\/em>, Co\u015b ty Atenom zrobi\u0142, Sokratesie<\/em>, Czemu<\/em>, Czu\u0142o\u015b\u0107<\/em>, Fatum<\/em>, Fortepian Szopena<\/em>, Jak<\/em>, K\u00f3\u0142ko<\/em>, Krzy\u017c i dziecko<\/em>, Modlitwa<\/em>, Moja piosnka<\/em>, Na zgon Poezji<\/em>, Nerwy<\/em>, Og\u00f3lniki<\/em>, Pielgrzym<\/em>, Pi\u00f3ro<\/em>, Sfinks<\/em> czy W Weronie<\/em> \u2013 najcz\u0119\u015bciej obecnych w tekstach uczestnik\u00f3w konkursu. A przede wszystkim autor nie tylko wierszy. Warto si\u0119ga\u0107 do jego poemat\u00f3w, dramat\u00f3w, rozprawek, a mo\u017ce zw\u0142aszcza list\u00f3w. To tam, poza szkolnym kanonem, naprawd\u0119 ka\u017cdy mo\u017ce odkry\u0107 \u201eswojego\u201d Norwida, pisz\u0105cego nie tylko o prawdzie, pi\u0119knie, wolno\u015bci, Bogu, ojczy\u017anie\u2026<\/span><\/p>\n

Na przyk\u0142ad Norwida reporta\u017cyst\u0119 relacjonuj\u0105cego obl\u0119\u017cenie Pary\u017ca: \u201eMam zrujnowane si\u0142y g\u0142odem, przez kt\u00f3ry przechodzili\u015bmy cztery miesi\u0105ce, czasem nie wi\u0119cej nad z\u0142amek chleba z plewami na dzie\u0144 do po\u017cycia maj\u0105c \u2013 ko\u0144skie mi\u0119so, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, nie uw\u0142aszczy\u0142, widz\u0119, \u017co\u0142\u0105dek \u2013 psie kocie, szczurze… mieli\u015bmy w jatkach. \u015awiat\u0142o do dzi\u015b nie gazowe, ale t\u0119pe i md\u0142e dla ogromnego miasta, bo z ci\u0119\u017ckiego oleju i \u015bwiec \u2013 \u015bcieki dwumilionowej stolicy zatrzymane dla niemo\u017cno\u015bci wywozu \u2013 powietrze pe\u0142ne krwi ludzkiej \u2013 trzy zarazy: czarna ospa, tyfus i dyssenteria. Czasem jednocze\u015bnie wewn\u0119trzny wybuch, k\u0142ad\u0105cy na bruku osiemdziesi\u0105t g\u0142\u00f3w wolnych obywateli, i huk kilku twierdz bij\u0105cych z dzia\u0142 na zewn\u0105trz. Pociski ogniste, przez trzydzie\u015bci dni i nocy zrywaj\u0105ce pi\u0119tra dom\u00f3w i czaszki ludzkie\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida po\u015brednicz\u0105cego w nietypowych transakcjach: \u201eNiech zatem listownie Pani przyj\u0105\u0107 zechce polecenie od p. Laury, kt\u00f3ra prosi, a\u017ceby Pani raczy\u0142a jej tytoniu troch\u0119 przys\u0142a\u0107 \u2013 zapewne to idzie o tyto\u0144, kt\u00f3ry u Pani ub\u0142\u0119kitnia atmosfer\u0119 pokoju wieczorem, w zamian za chmurne i \u2013 po prostu si\u0119 wyra\u017caj\u0105c \u2013 brudne tutejsze niebo. [\u2026] Nie potrzebuj\u0119 k\u0142a\u015b\u0107 daty \u2013 ka\u017cdy si\u0119 domy\u015bli, \u017ce poselstwo od jednej damy do drugiej o tyto\u0144 jest z wieku dziewi\u0119tnastego\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida, kt\u00f3ry jest wra\u017cliwy na urod\u0119 kobiet i potrafi j\u0105 opisa\u0107 tak, jak np. w noweli Stygmat<\/em>: \u201eR\u00f3\u017cy P. pi\u0119kno\u015b\u0107 potrzebowa\u0142a trafnie obranego dystansu, z powodu i\u017c pos\u0105gowo-ca\u0142\u0105 by\u0142a. Kibici wgi\u0119to\u015b\u0107 i ca\u0142a jej linia, o kt\u00f3rej kobiety Po\u0142udnia i wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci Wschodu wyobra\u017cenia nie maj\u0105, \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w ca\u0142o\u015b\u0107 z podawan\u0105 udatnie pe\u0142ni\u0105 szyi, przez wielkie ci\u0105\u017cenie ciemnych i bujnych w\u0142os\u00f3w naginanej… Oczy, spokojne i g\u0142\u0119bokie, do zaczarowanych jezior podobne \u2013 gest ramienia arcyszlachetny \u2013 i co\u015b z zamy\u015blonego \u0142ab\u0119dzia we wszystko\u015bci porusze\u0144\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida tak autoironicznie pisz\u0105cego o swoich relacjach z kobietami: \u201ePrzyznam si\u0119 Pani, \u017ce wszelka pi\u0119kna osoba, kt\u00f3ra idzie za m\u0105\u017c, a nie idzie za mnie, robi mi najsmutniejsze wra\u017cenie. Sam, gdybym by\u0142 pi\u0119kn\u0105 pann\u0105, zaraz bym r\u0119k\u0119 mnie ofiarowa\u0142 i by\u0142bym szcz\u0119\u015bliwym\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida krytykuj\u0105cego rynek ksi\u0119garski i lekcewa\u017c\u0105cy stosunek do ksi\u0105\u017cki na wszystkich etapach jej powstawania: \u201e[drukarze] tacy barbarzy\u0144cy s\u0105, \u017ce ostatniej nigdy nie ma korekty, bo im czcionki wypadaj\u0105 i oni sobie inne, jak chc\u0105, k\u0142ad\u0105. Raz \u2013 dawniej \u2013 w rymie, kt\u00f3ry brzmia\u0142: \u00bb Zrazu ci\u0119 zapa\u0142 porywa, \/ A potem \u2013 smutki! \u00ab  \u2013 oni \u2013 przez halucynacj\u0119 zecera \u015bpiesz\u0105cego si\u0119 na obiad \u2013 wydrukowali: \u00bb Zraz\u00f3w ci\u0119 zapach porywa, \/ A potem \u2013 w\u00f3dki! \u00ab\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida satyryka, nie bez z\u0142o\u015bliwo\u015bci opisuj\u0105cego przedstawicieli polskiej szlachty, jak cho\u0107by pewn\u0105 \u201ematron\u0119\u201d w m\u0142odzie\u0144czej noweli \u0141askawy opiekun, czyli Bart\u0142omiej Alfonsem<\/em>: \u201ePani Dr\u0105\u017ckowska w samej rzeczy na sw\u00f3j wiek bardzo dobrze wygl\u0105da, zw\u0142aszcza kiedy par\u0119 godzin przed zwierciad\u0142em posiedzi; ale nie zaniedbuje ona nigdy zamyka\u0107 gotowalni, \u017ceby czasem ciekawe oko nie wy\u015bledzi\u0142o przyczyny tego \u015bwie\u017cego rumie\u0144ca, kt\u00f3ry j\u0105 tylko po umyciu odst\u0119puje\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida upominaj\u0105cego si\u0119 o bezkompromisowe nazywanie rzeczy po imieniu: \u201eWyraz \u015bwinia u\u017cyty by\u0142 przez usta Zbawiciela-\u015awiata, a wyraz cymba\u0142 u\u017cyty by\u0142 przez usta Paw\u0142a, Aposto\u0142a narod\u00f3w \u2013 z tej to przyczyny mo\u017cna bezpiecznie \u015bwi\u0144stwo zwa\u0107 \u015bwi\u0144stwem, a cymbalstwo mieni\u0107 cymbalstwem\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida, kt\u00f3ry o\u015bmiesza nieporadno\u015b\u0107 j\u0119zykow\u0105 anonimowego \u201eautora\u201d, tworz\u0105c interesuj\u0105c\u0105 amfiboli\u0119:<\/span><\/p>\n

\u201eAUTOR<\/span><\/p>\n

Powa\u017cny pielgrzym, mimo szron i b\u0142oto,<\/span><\/p>\n

Idzie i wzdycha piechot\u0105\u2026<\/span><\/p>\n

CH\u00d3R<\/span><\/p>\n

Musia\u0142 si\u0119 wybra\u0107 wcze\u015bnie, przed mrozami,<\/span><\/p>\n

Bo by\u0142by wzdycha\u0142 saniami\u2026\u201d.<\/span><\/p>\n

Norwida, kt\u00f3ry bawi si\u0119 s\u0142owem, konwencj\u0105 i sytuacj\u0105 towarzysk\u0105, jak cho\u0107by w okoliczno\u015bciowym wierszyku po\u015bwi\u0119conym\u2026 kotu:<\/span><\/p>\n

\u201eJak w patetycznej cz\u0119sto melodramie           <\/span><\/p>\n

Aktor \u2013 umy\u015blnie przechadza si\u0119 w mroku,    <\/span><\/p>\n

St\u0105pa leniwo, oboj\u0119tno\u015b\u0107 k\u0142amie,        <\/span><\/p>\n

Wszelako zawi\u015b\u0107 i trosk\u0119 ma w oku \u2013<\/span><\/p>\n

I przechodz\u0105cych tam i owdzie czuje,            <\/span><\/p>\n

Stroni\u0105c jak g\u00f3ral w porze kontrabandy,<\/span><\/p>\n

A sm\u0119tny, \u017ce nikt si\u0119 nim nie zajmuje\u2026<\/span><\/p>\n

Tak jest kot dzisiaj, w dniu imienin Wandy\u201d.<\/span><\/p>\n

Uczestnikom przysz\u0142orocznego konkursu \u017cycz\u0119, by ka\u017cdy znalaz\u0142 swojego Norwida i dzi\u0119ki temu m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 z nim w prawdziwy poetycki dialog.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

   <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Plon XV edycji Og\u00f3lnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. C. K. Norwida ISBN 978-83-62144-54-9<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11245"}],"collection":[{"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11247,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11245\/revisions\/11247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/library.pruszkow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}